Bebek Kıyafetlerinde Çıkmayan Leke Nasıl Çıkarılır?

Bebek Lekesi Yıkamada Neden Tam Çıkmaz

Bebek lekelerinin çoğu tek bir maddeden oluşmaz. Süt ve mama lekesinde protein, yağ ve renk veren madde bir aradadır ve her biri yıkamaya farklı yanıt verir. Protein sıcak suda pıhtılaşarak life tutunma eğilimindedir. Mama lekesinde ilk durulamanın soğuk suyla yapılması bu yüzden önerilir. Yağ ise yıkamada tam çıkmadığında çoğu zaman gözle fark edilmeden kumaşta kalır. Havuç, kabak ve domates püresinde durum farklıdır. Turuncu rengi veren doğal boya (karotenoid) pamuk lifine doğrudan tutunur ve deterjanla kolay ayrılmaz.

Yıkamadan temiz çıkmış görünen bir zıbının aylar sonra dolapta sararması genellikle bu görünmeyen kalıntıdan kaynaklanır. Geride kalan yağ ya da süt proteini zamanla sararır ve leke ancak o zaman fark edilir. Dolapta bekleyen takımın tamamı sarardıysa lekeleri tek tek ele almak yerine sandıkta sararan bebek kıyafetlerini beyazlatma yöntemi daha uygundur.

Isının payı büyüktür. Kurutucu ya da ütü, yıkamada çıkmamış lekeyi büyük ölçüde kumaşa sabitler ve sonraki uygulamaların sonucunu sınırlar. Yıkama sıcaklığı ise bekletmenin ne kadar süreceğini belirler. Zıbın etiketlerinde çoğunlukla 30 ya da 40 °C yazar, baskılı parçalarda 30 °C bile üst sınır olabilir. Oksijen bazlı leke çıkarıcıların tekstilde en verimli çalıştığı aralık genellikle 50-60 °C olarak verilir. Bu aralık bizim ölçümümüz değildir, ürün sınıfının bilinen çalışma aralığıdır. Oksijenin lifin arasındaki lekeye ulaşması zaman alır ve su serinledikçe bu süre uzar.

Etiketteki sıcaklık bekletme suyu için de üst sınırdır. Bu yüzden 30 ya da 40 °C'de oksijenin yavaş çalışması suyu ısıtarak değil, bekletmeyi uzatarak karşılanmalıdır. Yetişkin çamaşırında yarım saatte hafifleyen bir leke, bebek kıyafetinde saatlerce bekletme gerektirebilir.

Leke Henüz Yıkanmadıysa

Yeni lekenin en büyük avantajı henüz ısı görmemiş olmasıdır. Bu aşamada bekletmeye çoğunlukla gerek kalmaz. Amaç, lekeyi kumaşa yerleşmeden almaktır. Yıkamadan sonra hâlâ görünen lekede ise oksijenli bekletmeye geçilir.

1. Kalıntıyı Kaşıkla Alın: Mama ya da püre kalıntısını kaşığın tersiyle kaldırın. Ovmaktan kaçının, çünkü ovmak lekeyi lifin arasına itebilir.
2. Soğuk Suyu Arkadan Akıtın: Lekeli yüzü ters çevirin ve soğuk suyu kumaşın arkasından akıtın. Su böylece lekeyi kumaşın içinden geçirmek yerine geldiği yöne doğru iter.
3. Hemen Yıkayamıyorsanız Islak Tutun: Parçayı soğuk suda bekletin. Kirli parçayı naylon poşette akşama kadar bırakmak koku ve küf riskini artırır. Sepette kuruyan lekede ise renk kumaşa oturabilir.

Yıkandıktan Sonra Kalan Lekede Önce Parçaya Bakın

Yıkanmış lekede de aynı oksijenli bekletme esas alınır, ancak süre ve sonuç parçadan parçaya değişir. Bu nedenle bekletmeye başlamadan önce parça incelenmelidir. Bu inceleme hem süreyi seçmeye hem de işlemin nerede bırakılacağını baştan belirlemeye yarar. Oksijenli bekletmenin hangi bebek lekelerinde sonuç verdiği, hangilerinde sınırlı kaldığı bebek kıyafetlerinde toz leke çıkarıcının ne zaman sonuç verdiği rehberinde ayrıntılı olarak ele alınıyor.

1. Isı Görüp Görmediğini Hatırlayın: Kurutucuya girmiş ya da ütülenmiş parçada lekenin büyük ölçüde kumaşa yerleştiği kabul edilmelidir. Bu parçada lekenin soluklaşması yeterli sonuçtur. Leke tamamen kaybolana kadar bekletmeyi tekrarlamak genellikle sonucu değiştirmez, yalnızca kumaşı yıpratır.
2. Lekenin Rengine Bakın: Soluk sarı leke çoğu zaman yıkamada tam çıkmamış yağdan ya da süt proteininden kalır. Etiket 30 °C ile sınırlıysa bu leke daha yavaş açılır ve bekletme uzun tutulmalıdır. Havuç, kabak ya da domates püresinin bıraktığı turuncu leke ise bir renk lekesidir. Bekletmeden sonra solgun bir iz olarak kalması olasıdır.
3. Arka Yüze Bakın: Parçayı ters çevirin. Leke yalnız ön yüzde görünüyorsa büyük olasılıkla kumaşa az işlemiştir ve bir saatlik bekletmeyle başlamak yeterlidir. Arka yüzden de görünüyorsa leke kumaşın içine geçmiştir. Bu parçada gece boyu bekletme gerekir.
4. Ne Zaman Duracağınızı Baştan Bilin: İki kez bekletilip kurutulan parçada leke hiç değişmediyse üçüncü bir bekletmenin sonucu değiştirmesi beklenmez. Kumaşı ise her seferinde biraz daha yıpratır. Bebek kıyafeti zaten kısa süre kullanılır. O parçayı ev içinde giymeye ayırmak çoğu durumda daha makul bir seçimdir.

Yüzey ve Kumaş Uyarıları

• Leke çıkmadı diye 30 °C etiketli bir bodyyi 60 °C'lik suya almayın. Kumaş çekebilir, baskı çatlayabilir.
• Isı görmüş parçayı iki bekletme arasında kurutucuda kurutmayın ve ütülemeyin. Isı, kalan lekeyi kumaşa sabitler ve ikinci bekletmenin sonucunu zayıflatabilir.
• Sincabım'ı klorlu çamaşır suyuyla ya da klor içeren başka bir ürünle aynı suda veya art arda kullanmayın. Bu karışım tehlikeli gaz açığa çıkarabilir.
• Bekletme kabı sıkı kapanan bir kapakla kapatılmamalıdır. Çözünen toz gaz çıkarır ve kapalı kapta basınç birikebilir.
• Metal çıtçıtlı body ve tulumlarda uzun bekletme, çıtçıtın çevresinde pas izi bırakabilir.
• Lastikli bel ve paça kısımları suda uzun kaldıkça gevşeyebilir. Bu parçalarda süre gereğinden uzun tutulmamalıdır.
• İpek, yün, deri, nubuk, alüminyum, bakır ve ahşap yüzeylerde kullanılmaz.
• Renkli veya baskılı kumaşlarda önce görünmeyen küçük alanda renk testi yapılmalıdır.
• Renkli kumaşlarda uzun süre bekletme yapılmamalıdır.
• 24 saatten uzun bekletme tavsiye edilmez.
• Bebek eşyalarında uygulama sonrası bol durulama yapılmalıdır.

Adım Adım Uygulama: Bebek Kıyafetlerinde Çıkmayan Leke Nasıl Çıkarılır?

1. 1

   Suyu Etikete Göre Hazırlayın

   Etiketteki en yüksek yıkama sıcaklığını okuyun ve bekletme suyunu bu sıcaklığın biraz altında hazırlayın. Etiketi aşan su kumaşa zarar verebilir. Biraz serin kalan suyun tek bedeli ise daha uzun bekletmedir. Termometre yoksa 40 °C etiketli parça için 1 su bardağı kaynar suyu 4 bardak soğuk musluk suyuyla karıştırın. Bu karışım soğuk musluk suyuyla 30 °C civarında kalır, yazın ılık musluk suyuyla 40 °C'ye yaklaşır. 30 °C etiketli parçada aynı bardak kaynar su 7 bardak soğuk suya katılır. Musluk suyu ılık akıyorsa soğuk su payı artırılmalıdır. Emin olamadığınızda serin tarafta kalın. Elle yoklandığında 40 °C belirgin biçimde ılık gelir, 30 °C'de ise suyun sıcaklığı zor fark edilir.

2. 2

   Tozu Önce Suda Çözün

   Her litre suya 1 ölçek Sincabım koyun ve tanecik kalmayana kadar karıştırın. Serin suda toz geç çözünür, karıştırılmazsa dibe çöker. Parça ancak bundan sonra suya batırılır. Katlamadan serbest bırakın, çünkü katlı kumaşın kıvrım yerlerine su tam ulaşmayabilir.

3. 3

   Süreyi Sıcaklığa Göre Tutun

   Parçayı en az bir saat bekletin. 30 °C'deki suda oksijen 40 °C'ye göre daha yavaş çalışır, bu yüzden gece boyu bekletmek gerekebilir. Süre 24 saati aşmamalıdır. Düşük sıcaklıkta ara kontrol yanıltıcı olabilir. Su berrak görünüyor diye parçayı erken çıkarmayın.

4. 4

   Yumuşatıcısız, Ek Durulamayla Yıkayın

   Parçayı etiketteki programda, yumuşatıcı koymadan ve ek durulama seçerek yıkayın. Bekletmede çözülen kalıntı suda asılı kalır. Yeterince durulanmazsa kumaşa geri tutunabilir.

5. 5

   Kuruduktan Sonra Gün Işığında Karar Verin

   Islak kumaş olduğundan temiz görünebilir, karar bu yüzden kuru kumaşta verilmelidir. Beyaz pamuklu parçada turuncu leke kaldıysa parçayı doğrudan güneşe asın. Renkli ve baskılı parçalar ise gölgede kurutulmalıdır. Leke hafiflemiş ama geçmemişse bekletme taze hazırlanmış suyla bir kez daha yapılır.

Sık Sorulan Sorular

İlgili Rehberler