Havlu Sararması Nasıl Giderilir, Sarı Lekeler Nasıl Çıkar?

Havlu neden sararır?

Havlu her kullanımda vücut yağı, sabun ve deterjan kalıntısı biriktirir. Üstüne yumuşatıcının bıraktığı kaplama ve sert suyun kireci eklenir. İlmeklerin arası zamanla dolar. Ortaya çıkan kalıntı lavabo kenarındaki mat sabun izine benzer: nemi tutar, havayla tepkimeye girip bozunur (oksitlenir) ve sararır. Havluyu sertleştiren, kuruduğunda ele sert gelen hale getiren de aynı kalıntıdır. Kalıntı var mı yok mu, kuru havlunun üstüne bir çay kaşığı su damlatarak anlaşılır. Temiz pamuk suyu neredeyse anında içine çeker. Kalıntılı havluda ise damla boncuklanır ve birkaç saniye yüzeyde durur. Sararmanın bir de havlunun kendi kullanımından gelmeyen kısmı var. El ve yüz havlusuna gün içinde saç jölesi, briyantin, güneş kremi, fondöten ve deodorantın bıraktığı kalıntı geçer. İlk yıkamada tam çıkmayan bu maddeler kumaşta kalır ve zamanla sarıya döner. Ayırt edilmesi genellikle kolaydır. Bu sararma havlunun tamamına yayılmaz, elin ya da yüzün değdiği aynı bölgede toplanır. Evde tek bir havlu sararıyorsa önce onu kimin kullandığına bakın. Uzun süre kapalı kalan havluda gözle görülmeyen yağ kalıntısı yavaş yavaş oksitlenir, yani havayla tepkimeye girerek renk değiştirir. Sonuç sarı-kahve lekelerdir. Sandıktan ya da dolabın arkasından çıkan çeyizlik havluda sarılığın kat izlerinde koyulaşması bundandır. Aynı süreç uzun süre katlı duran çarşaflarda da işler. Beyaz havluda ötekilerden ayrılan dördüncü bir kaynak daha var. Tekrarlanan klorlu çamaşır suyu kullanımı pamukta kendi başına bir sararma bırakır. Bu sararmanın geri döndürülmesi zordur.

Havlu yeni sararmaya başladıysa

Yeni sararmada amaç, kalıntının kalıcı hale gelmesini önlemektir. Bu aşamada ağır bir işleme gerek yoktur. Sararmayı besleyen alışkanlıkları kesmek çoğu durumda yeterlidir.

1. Nemli bırakmayın: Kullandıktan sonra havluyu açıp asın. Katlı ya da yığılmış halde kuruyan havlu nemi içinde tutar. Islak halde sepette bir günden fazla bekleyen havluda hem koku hem sararma hızlanır.
2. Yumuşatıcıyı kesin: Yumuşatıcı ilmekleri ince bir kaplamayla örter. Bu kaplama havlunun su emiciliğini düşürür ve arkasında kalıntı bırakır. Yerine durulama suyuna beyaz sirke ekleyin. İlk birkaç yıkamada havlu ele sert gelebilir. Kalıntı çözüldükçe yumuşaklık genellikle geri gelir.
3. Deterjanı azaltın: Sararan havluya daha çok deterjan koymak yaygın bir tepkidir. Sonucu ise ters yönde etkiler. Durulanamayan fazla deterjan, kalıntının kendisidir. Makine yarı doluysa dozu da yarıya indirin.
4. Makinenin kendisini de temizleyin: Havlu düzgün yıkandığı halde temiz çıkmıyorsa kaynak makine olabilir. Çekmecede ve kapak körüğünde biriken sabun kalıntısı her yıkamada çamaşıra geri bulaşabilir. Ayda bir kez boş makinede 60 °C bir program çalıştırın.

Yerleşmiş sararmada ve çıkmayan sarı lekelerde ne yapılır

Yerleşmiş kalıntı life yapışmış durumdadır. Normal bir yıkama süresi onu çözmeye yetmez. İşe başlamadan önce hangi sararmayla uğraşıldığının ayrılması gerekir, çünkü dört kaynak aynı yola gitmez. Havluyu ışığa tutun. Ton her yerde aynıysa kaynak büyük olasılıkla kalıntıdır. Ön bekletmeden alınan sonuç en çok bu durumda belirgindir. Depolamada oksitlenmiş havlu ise lekelerin dağınık duruşundan ve kat izlerinde koyulaşmasından tanınır. Bekletme bu lekede de sonuç verir, yalnız süre uzatılmalıdır. Sarılık hep aynı bölgede toplanıyorsa havluya dışarıdan bir ürün bulaşmış olması muhtemeldir. Dördüncü kaynak yalnız beyaz havluda söz konusudur. Yıllarca çamaşır suyu görmüş pamukta ton donuklaşır. Sararma lifin kendisine oturduğu için bekletmeden sınırlı sonuç alınır.

1. Bekletmeyi kurun, sonra suyun rengine bakın: Bekletme suyunu 1 litre suya 1 ölçek Sincabım ile hazırlayın. Bakım etiketi elveriyorsa suyu 50-60 °C bandında tutun. Bu sıcaklıkta ilk 20 dakikada suyun rengi hiç değişmiyorsa sararmanın kalıntı kaynaklı olma ihtimali düşer. Su ılıksa renge en az bir saat sonra bakın, çünkü oksijenin lifin arasındaki lekeye ulaşması düşük sıcaklıkta uzar. Renk yine gelmiyorsa kaynağı yeniden değerlendirin: kalıntı, depolama, bulaşan ürün ve klor sararması aynı sonucu vermez.
2. Sandık lekesini ısıya hiç sokmayın: Sandıktan çıkan sarı-kahve lekeli havluyu ütülemeden ve kurutucuya atmadan işleme alın. Isı bu lekeyi kumaşa oturtur. Sonradan çıkarılması belirgin biçimde zorlaşır. Bekletme süresi bu havluda normalden uzun tutulabilir.
3. Bulaşan ürün izini bekletmeden önce gevşetin: Jöle, krem ya da fondöten bulaşmış bölge çoğu zaman kurumuş ve sertleşmiş olur. O bölgeyi birkaç dakika ılık suda tutun. Havluyu sonra bekletme suyuna alın. Kurumuş kısım gevşemeden bekletme suyundaki Sincabım alttaki lekeye ulaşamaz.
4. Klor sararmasında beklentiyi baştan ayarlayın: Yıllarca çamaşır suyuyla yıkanmış beyaz havluda ön bekletme kumaşın üstündeki kalıntıyı alır ve tonu bir miktar açar. Havluyu fabrika beyazına döndürmesi beklenmez. Bu havluda klorlu çamaşır suyu tamamen bırakılmalıdır. Klor kullanımı sürerse sararma her yıkamada yeniden birikir.
5. İki kez durulayın: Çözünen kalıntı suda asılı kalır. Yeterince durulanmazsa life geri yapışabilir ve havlu ilk halinden farksız görünür. Makinede ek durulama seçin.
6. Kararı havlu kuruduktan sonra verin: Islak havlu kuru halinden daha beyaz görünür. Sonucu bu yüzden kupkuru olduktan sonra değerlendirin. Kontrollü iki uygulamadan sonra tonda değişme yoksa havluyu zorlamak yerine temizlik bezine ayırmak daha akılcıdır.

Yüzey ve kumaş uyarıları

• Sincabım'ı klorlu çamaşır suyuyla aynı suda ya da art arda kullanmayın. Bu karışım tehlikeli gaz açığa çıkarabilir. İkisi birbirinin etkisini giderdiği için beklenen sonuç da alınmaz.
• Beyaz sirkeyi bekletme suyuna eklemeyin. Asit, Sincabım'ın çalıştığı ortamı değiştirir ve bekletmenin verimini düşürür. Sirke durulama aşamasında kullanılmalıdır.
• Mikrofiber havluda bakım etiketi çoğunlukla düşük bir sıcaklık gösterir. O sınır tavan kabul edilmelidir, çünkü yüksek ısı bu liflerin dokusunu sertleştirir.
• Havluyu bekletme suyunda soğumaya bırakmayın. Su soğudukça çözünen kalıntı yeniden life yapışır. Süre dolunca havluyu çıkarın ve bol suyla çalkalayın.
• Bekletme suyu sıcakken elinizi daldırmayın. Havluyu çevirmek ya da çıkarmak gerekiyorsa uzun bir kaşık kullanın veya suyun ılımasını bekleyin.
• İpek, yün, deri, nubuk, alüminyum, bakır ve ahşap yüzeylerde kullanılmaz.
• Renkli veya baskılı kumaşlarda önce görünmeyen küçük alanda renk testi yapılmalıdır.
• Renkli kumaşlarda uzun süre bekletme yapılmamalıdır.
• 24 saatten uzun bekletme tavsiye edilmez.
• Bebek eşyalarında uygulama sonrası bol durulama yapılmalıdır.

Adım adım uygulama

1. 1

   Havluları ayırın ve makineyi az doldurun

   Beyaz, açık ve koyu havluları ayırın. Makineyi de az doldurun, çünkü sıkışan havlular ne yeterince temizlenir ne de iyi durulanır.

2. 2

   Bekletme suyunu kurun

   1 litre suya 1 ölçek Sincabım koyun ve tanecik kalmayana kadar karıştırın. Havluyu ancak toz tamamen çözündükten sonra batırın. Bakım etiketi elveriyorsa suyu 50-60 °C bandında tutun. Etikette yazan en yüksek sıcaklık her durumda esas alınır.

3. 3

   30-60 dakika bekletin

   Suyun havluyu serbestçe örtmesi gerekir. Renkli havluda önce görünmeyen bir köşede renk testi yapın. Süre de beyaz havluya göre kısa tutulmalıdır.

4. 4

   Yumuşatıcısız yıkayın

   Beyaz pamuklu havluda etiket elveriyorsa 60 °C seçin. Yumuşatıcı gözüne 1 çay bardağı beyaz sirke koyun.

5. 5

   Ek durulama çalıştırın

   Bekletmede çözülen kalıntının life geri yapışmaması için fazladan bir durulama seçin. Bu adım atlanırsa bekletmeden alınan sonuç büyük ölçüde kaybolur.

6. 6

   Tam kuruyana kadar kurutun

   Havluyu kupkuru olana kadar asılı bırakın. Yarı nemli katlanan havlu yeniden sararır ve koku tutar.

Sık sorulan sorular

İlgili rehberler