Kısa cevap
Evdeki beyaz sirkenin etiketinde sofra sirkesi ya da gıda ifadesi varsa yemeklerde kullanılır. Şişenin üzerinde "temizlik sirkesi" yazıyorsa o ürün yemeğe konmaz. Beyaz sirke üzüm ve elma sirkesindeki meyve aromasını taşımadığı için ekşiliği daha sert hissedilir ve yemeğe azar azar eklenir. Aynı şişe sofrada kıyafete ya da masa örtüsüne dökülen içecekte de işe yarayabilir. Taze çay, kahve ve meyve suyu lekesinde soğuk sudan sonra denenebilir. Sütlü lekeye doğrudan sürülmez, yağlı lekede yağı çözmez. Kurumuş ya da ısı görmüş lekede ise rengi ağartmadığı için yetmez.
Sofra sirkesinin etiketi ve mutfakta kullanımı
Sirke şişesinin etiketi, ürünün mutfak için mi temizlik için mi satıldığını gösterir. Etikette sofra sirkesi ya da gıda ifadesi varsa ürün yemek için satılıyordur. "Temizlik sirkesi" yazan şişe gıda amacıyla satılmaz ve renk ya da koku bakımından sofra sirkesine benzese de yemeğe konmaz. Sofra sirkesi olarak satılan beyaz sirke salata sosunda, turşuda ve et marinesinde kullanılır. Renksiz olduğu için yemeğin rengini değiştirmez. Miktar için tarifte yazan ölçüyü esas alın. Tarifsiz ekliyorsanız azar azar ekleyip her seferinde tadına bakın. Sirkenin mutfaktan bilinen iki davranışı, kumaştaki lekede nerede kullanılacağını da belirler. Süte sirke eklendiğinde süt kesilir, çünkü süt proteini asitle topaklanır. Evde hazırlanan salata sosu bekletildiğinde sirke altta, yağ üstte kalacak biçimde ayrılır, çünkü yağ sirkede çözünmez. Sofrada dökülen yemek ve içecekte sirkenin ne zaman denenebileceği bu iki davranışa ve lekenin kuruyup kurumadığına bağlıdır.
Taze içecek lekesinde sirke denenebilir
Beyaz sirkenin ekşiliğini veren asetik asit zayıf bir asittir ve lekenin rengini parçalamaz, yani çamaşır suyu ya da oksijen bazlı bir ağartıcı gibi çalışmaz. Sirkenin rengi ağartamaması taze içecek lekesinde pek hissedilmez, çünkü çayın rengini veren doğal madde (tanen) ile kahvenin ve meyve suyunun rengi leke kurumadan önce suda çözünür hâldedir ve büyük kısmı soğuk suyla kumaştan akar. Geride kalan açık izde sirkeli su denenebilir. Soğuk suyla durulamaya göre ne kadar fark yarattığını ölçmedik. Sütlü lekeye doğrudan sirke sürmeyin, çünkü süt proteini kumaşta da asitle topaklanır. Protein soğuk suyla alındıktan sonra kalan renkte sirke denenebilir. Süt lekesinde soğuk suyla nasıl başlanacağını süt lekesi rehberinde bulabilirsiniz. Yağlı sos lekesinde sirke kumaştan durulanıp gider, yağ ise lifte kalır. Bu lekede yağı suda dağıtan bulaşık deterjanıyla başlamak gerekir ve adımları yağ lekesi rehberinde okuyabilirsiniz. Sirkeyle uygulama adımları sayfanın alt kısmındaki yöntem bölümünde yer alır. Aşağıdaki koşulların hepsi sağlanıyorsa o adımlara geçebilirsiniz.
- Kurumamış leke: Kumaş hâlâ ıslaksa ya da leke aynı gün fark edildiyse sirke denenebilir. Kuruyan leke bir sonraki bölümdeki gruba girer.
- Isı görmemiş leke: Parça sıcak suda yıkandıysa, ütülendiyse ya da kurutma makinesine girdiyse leke taze sayılmaz. Isı rengi kumaşa sabitler ve sirke bu rengi açmaz.
- Sade içecek lekesi: Sade çay, sade kahve ve meyve suyu lekesi sirkeye uygundur. Sütlü çay, sütlü kahve ve sahlep sütlü leke sayılır. Yağlı sosta ve kremalı yemekte sirke kullanılmaz.
Kurumuş ve ısı görmüş lekede sirke yetmez
Kuruyan çay ve kahve lekesinde renk büyük ölçüde liflere tutunmuş olur ve liflere tutunan kısım yalnız su ya da sirkeyle genellikle çıkmaz. Kumaşı çayla boyamak da tanenin liflere sıkı bağlanması sayesinde mümkündür. Sirke bu rengi ağartmadığı için bekletme süresini uzatmak da sonucu değiştirmez. Kumaşa tutunmuş bu rengi oksijen bazlı bir leke çıkarıcı dağıtır ve aşağıdaki iki durumda sirke yerine Sincabım kullanılır. Kahverengi kararma kumaşta değil de fincanın ya da termosun içindeyse uygulama sert yüzeye göre değişir ve adımları termostaki çay ve kahve lekesi rehberinde bulabilirsiniz.
- Ertesi gün fark edilen ya da yıkamadan sonra kalan leke: Sofrada fark edilmeyip ertesi gün görülen ya da makinede yıkandığı hâlde rengi geçmeyen leke bu gruptadır. Pamuklu ve sentetik kumaşta Sincabım karışımıyla bekletme, rengin açılmasına yardımcı olur.
- Ütü ya da kurutma makinesi görmüş leke: Isıyla sabitlenmiş renk Sincabım'la açılabilir, ancak kumaşta hafif bir iz kalması olağandır. Uygulamayı taze karışımla bir kez tekrarlamak denenebilir. İkinci uygulamadan sonra renkte değişiklik görmüyorsanız devam etmeyin.
Yüzey ve kumaş uyarıları
- Sirkeyi çamaşır suyuyla ya da klor içeren herhangi bir temizlik ürünüyle aynı kapta karıştırmayın, aynı lekede art arda da kullanmayın. Asit ile klor bir araya geldiğinde solunması tehlikeli klor gazı açığa çıkar.
- Sirkeyi Sincabım karışımına eklemeyin. Asit ile alkali çözelti aynı suda birbirini nötrleştirir. Lekede önce sirke denediyseniz kumaşı soğuk suyla iyice durulayın, Sincabım'a ondan sonra geçin.
- Leke tamamen çıktığından emin olmadan parçayı ütülemeyin ve kurutma makinesine koymayın. Isı görmüş leke hem sirkeyle hem Sincabım'la daha zor açılır.
- Sincabım karışımıyla çalışırken eldiven takın. Sıcak suyla hazırlanan alkali karışım cildi tahriş edebilir.
- Renkli veya baskılı kumaşlarda önce görünmeyen küçük alanda renk testi yapılmalıdır.
- Renkli kumaşlarda uzun süre bekletme yapılmamalıdır.
- 24 saatten uzun bekletme tavsiye edilmez.
- Bebek eşyalarında uygulama sonrası bol durulama yapılmalıdır.
Adım adım uygulama
Fazlasını alın
Temiz bir kâğıt havluyu lekenin üzerine bastırın, ovmayın. Ovmak lekeyi kumaşta yayar.
Tersinden soğuk su akıtın
Kumaşı ters çevirip lekenin arkasından soğuk su tutun. Rengin büyük kısmı bu aşamada akar.
Renk testi yapın
Renkli kumaşta sirkeli suyu önce dikiş payı gibi görünmeyen bir noktada deneyin.
Sirkeli suyla bastırın
Beyaz sirkeyi saf hâlde değil, soğuk suyla belirgin biçimde sulanmış olarak kullanın. Bu karışım için kendi denediğimiz bir oran yok. Temiz beyaz bir bezi sirkeli suyla ıslatıp lekenin kenarından ortasına doğru bastırın.
Sincabım nerede devreye girer?
Sincabım oksijen bazlı bir leke çıkarıcı ve beyazlatıcıdır. Suda çözündüğünde aktif oksijen açığa çıkarır, lekenin renk veren yapısını oksitler ve çözelti alkali hâle gelir. Kumaşta sıcaklık ile süre birlikte çalışır, çünkü oksijenin liflerin arasındaki lekeye ulaşması zaman ister. Kaynar su oksijeni lekeye ulaşmadan harcadığı için kumaşta kullanılmaz.
Doz ve süre: Kumaşta 1 litre suya 1 ölçek Sincabım. Su 50-60 °C bandında hazırlanır, ancak bakım etiketinde yazan en yüksek yıkama sıcaklığı tavandır ve aşılmaz. İlk kontrolü bir saat sonra yapın. Paslanmaz çelik, cam, porselen ve sırlı seramik gibi sert yüzeylerde doz 1 litre suya 2 ölçeğe kadar çıkarılabilir, su kaynar hâlde kullanılabilir ve uygulama dakikalar içinde tamamlanır. Kendi termos uygulamamızda 0,5 litre suya 1 ölçek kullanıldı. Termosun ya da kabın kapağını kapatmayın ve karışımı ağzı açık bekletin, çünkü toz sıcak suda çözünürken gaz çıkarır ve kapalı kapta basınç birikir.
Ayrıntılı ölçü ve senaryo bilgisi için kullanım rehberini, yüzey sınırları içingüvenli kullanım sayfasını kontrol edin.
Sincabım'ı resmî mağazamızdan sipariş edin
Ürünü stoktan doğrudan bizden alın, siparişinizi hesabınızdan takip edin.
- 800 ₺ üzeri sepette 100 ₺ indirim
- Ücretsiz kargo
- Stoktan hızlı gönderim
- Güvenli ödeme
Diğer satış kanalları
Sincabım'ı Trendyol ve Hepsiburada mağazalarımızdan da alabilirsiniz. Güncel fiyat, kampanya ve teslimat seçenekleri ilgili pazar yerinde gösterilir.
Ne zaman kullanılmaz?
Sincabım yapışmaz kaplamalı tava ve tencerede, alüminyum ve bakır kapta, ahşap kesme tahtasında ve doğal taş tezgâhta kullanılmaz. Alkali çözelti kaplamanın metale bağını zayıflatır, alüminyum ve bakırın yüzeyini matlaştırır. Kararmış bir cezve ya da çaydanlık bakır veya alüminyumsa kaynar sulu uygulama bu kaplarda yapılmaz. Beyaz sirke de mermer ve traverten üzerinde kullanılmaz. Bu iki taşın yüzeyi asitle temas ettiğinde matlaşır ve dökülen sirke kısa sürede bile mat bir iz bırakabilir. Granit tezgâhın koruyucu katmanı da asitten zarar görebilir. Doğal taş tezgâh iki ürünün de kullanım alanı dışında kalır. Sirke ya da Sincabım karışımı taşa damlarsa bekletmeden silin.
Renkli kumaşta neye dikkat edilir?
Renkli kumaşta önce görünmeyen küçük alanda test yapılır, etiket sıcaklığı aşılmaz ve uzun süreli bekletme yapılmaz.
Sık sorulan sorular
Normal sirke denince çoğunlukla üzüm ya da elma sirkesi anlaşılır ve bu sirkeler meyvenin rengini ve aromasını taşır. Beyaz sirke renksizdir, tadında ve kokusunda ekşilikten başka belirgin bir aroma bulunmaz. Yemekte fark lezzette hissedilir. Kumaşta ise kırmızı üzüm sirkesi gibi renkli bir sirke açık renkli kumaşa kendi rengini bırakabilir. Lekede beyaz sirkenin tercih edilmesi bu yüzdendir.
Sofra sirkesi çorbada da kullanılır. İşkembe ve paça çorbasında sarımsakla hazırlanan sirkeli sos geleneksel olarak kullanılır ve genellikle servis sırasında tabağa azar azar eklenir.
Sirkenin kokusunu veren asetik asit uçucu olduğu için sirke kokusu kumaşta kalıcı değildir ve parça durulanıp havada kurudukça azalır. Kuruduktan sonra da koku hissediliyorsa soğuk suyla bir kez daha durulamak çoğu durumda kokuyu alır.
Sirke asit, karbonat alkalidir. İkisi aynı kapta karşılaştığında görülen köpürme, birbirlerini nötrleştirirken açığa çıkan karbondioksit gazıdır. Köpük bittiğinde kapta sirkenin ekşiliği de karbonatın alkaliliği de büyük ölçüde gitmiştir. Sirkeyi ya da karbonatı kullanacaksanız ayrı ayrı kullanın.
