Kısa cevap
Beyaz ayakkabı alırken ya da temizlemeye kalkışırken çoğu kişinin takıldığı yer aynı. Elimdeki gerçekten deri mi? Ayırmanın en hızlı yolu bir damla su. Hakiki deri damlayı birkaç saniye içinde emer ve orada koyu bir iz kalır, kuruyunca kaybolur. Suni deride damla boncuklanır, yüzeyde bekler. Cevap temizliği baştan belirler. Hakiki deri ve süet yüzeylerde oksijen bazlı toz kullanılmaz, o bölgeleri nemli bezle silip deriye uygun bir bakım ürünüyle beslemek gerekir. Bez bağcık, astar ve kauçuk taban kenarı bu kuralın dışındadır.
Lekenin veya yüzeyin zorlaşma nedeni
Etiketinde "hakiki deri" yazan bir ayakkabının her santimi deri olmak zorunda değil. Çoğu çiftte üst yüzey deri, astar tekstil, burun ve topuk takviyesi suni deridir. Bir de son yıllarda "vegan deri" adıyla satılan malzeme var, o da genellikle kumaş üstüne çekilmiş plastik kaplamadır. Temizlikteki asıl sorun burada başlıyor. Tek bir yöntemi ayakkabının tamamına uygulayınca bir bölge açılır, diğeri kurur ya da kabarır. Malzemeyi ayırmak göründüğünden kolay. Hakiki deri gözenekli bir yüzeydir, suyu içine alır ve kuruduğunda esnekliğini korur. Suni deri ise kumaşın üstüne çekilmiş ince bir muşamba gibi çalışır. Suyu yüzeyde tutar, ama dikiş deliklerinden sızanı geri veremez. Suni deri bir ayakkabıyı suya batırmak, kaplamanın altına nem hapsetmek demektir ve orası günlerce kurumaz. Her testin de bir sınırı var. Kaplamanın kalitesi markadan markaya değişiyor, o yüzden su damlası her çiftte aynı netlikte cevap vermez. İyi bir suni deride damla birkaç dakika hiç emilmez. Ucuz bir kaplamada ise dikiş çevresinden içeri sızabilir. İki testi birlikte kullanmak daha güvenli. Malzemesinden emin olduğunuz beyaz deri bir çiftte izlenecek temizlik akışını beyaz deri ayakkabı bakım rehberinde bulabilirsiniz.
Ayakkabı elinizdeyken malzemeyi nasıl anlarsınız?
Bu testler için ayakkabıyı ıslatmanıza gerek yok, hepsi birkaç dakika sürer. Tek bir test yanıltabilir; ikisi üst üste geldiğinde cevap netleşir.
- Bir damla su damlatın: Görünmeyen bir noktaya, mesela topuk arkasına tek damla su bırakın ve bekleyin. Hakiki deride damla birkaç saniye içinde emilir, yerinde geçici bir koyu iz kalır. Suni deride damla boncuk gibi durur. Sonra damlayı yumuşak bir bezle alın, ovmayın.
- Kesit kenarına bakın: Dilin kenarı ya da bağcık deliğinin ağzı malzemenin kesitini gösterir. Bazı modellerde dilin kenarı da kaplı olur, o zaman bağcık deliğinin ağzına bakın. Aradığınız şey kesitin tek parça mı yoksa iki katman mı olduğu. Lif lif, hafif tüylü ve tek parça görünen bir kesit deriye işaret eder. Alttaki kumaş tabanla üstündeki düz plastik katın net bir çizgiyle ayrıldığını görüyorsanız elinizdeki kaplamadır.
- Yüzey desenini karşılaştırın: Kalıptan çıkmış bir desen kendini tekrar eder. İki teki yan yana koyup aynı bölgeye baktığınızda birkaç santimde bir aynı gözenek öbeğinin döndüğünü görürseniz elinizdeki kaplamadır. Derinin gözenekleri ise düzensiz dağılır, aynı ayakkabının iki bölgesi birbirinin aynısı olmaz.
- Bükün ve kırışığa bakın: Burun kısmını hafifçe bükün ve kırışığın nasıl oturduğuna bakın. Beklenen ayrım şu: deri ince ve düzensiz kırışıklar atıp bıraktığınızda büyük ölçüde toparlanır, kaplama ise tek bir düz kat halinde katlanır ve katlandığı yerde beyazımsı bir iz bırakabilir. İyi bir suni deride kırışık da düzensiz çıkabilir; o zaman bükme testi tek başına karar vermez, su damlasıyla ya da kesitle birlikte okunur.
- Kutudaki ve dildeki sembolü okuyun: Ayakkabıların çoğunda kutunun üstünde ya da dilin iç yüzünde küçük bir malzeme sembolü bulunur; Avrupa'da satılan ayakkabılarda bu etiketleme zorunlu olduğu için ithal çiftlerin neredeyse tamamında karşınıza çıkar. Gerilmiş post şekli deriyi, dokuma şekli tekstili, baklava dilimi ise diğer malzemeleri gösterir. Sembol her parça için ayrı değil, üç grup için verilir: üst yüzey, astar ile iç taban (ikisi tek grup sayılır) ve dış taban. Yani iç tabanın kendi başına bir sembolünü aramayın, o astarla birlikte okunur.
Bulduğunuz malzeme sizi hangi yönteme götürür
Karışık malzemeli bir ayakkabıda tek bir işlem yok, ama üç ayrı temizlik akışını burada baştan anlatmanın da anlamı yok. Test sonucunu bir adrese çevirin: deri üst yüzey için beyaz deri ayakkabı temizliği, gövdesi kanvas olan çiftler için bez ayakkabı temizliği, zamanla sararmış kauçuk taban için ayakkabı sararması rehberi. Aşağıdaki liste bir uygulama sırası değil, hangi bölgenin neyi kaldırdığını gösteren bir eşleme; uygulama sırası o rehberlerde ve bu sayfanın adımlarında.
- Deri ve süet üst yüzey: çözelti değmez: Bu bölge Sincabım'ın hariç tuttuğu yüzeyler arasında. Temizliği iyice sıkılmış nemli bez ve deriye uygun bir bakım ürünüyle yürür, krem beyaz yüzeyde renksiz seçilir çünkü renkli krem sarartır. Süet ve nubuk ise hiç ıslatılmaz, kuru süet fırçasıyla tek yönde taranır.
- Kaplamalı suni deri: yüzeyde kalın: Kaplama suyu içine almaz, ama dikiş deliklerinden sızanı da geri veremez. İyice sıkılmış nemli bez yeter, ayakkabı suya batırılmaz. Kaplamanın çatladığı ya da soyulduğu bölgeyi kuru bırakın; oraya inmiş kir yüzeyden alınmaz ve nem altta kalır.
- Bez panel, file bölge ve bağcık: ürünün asıl alanı: Çözeltinin uygulandığı yer burası. Bağcıklar ayakkabıdan çıkarılıp ayrı bir kapta ele alınır, gövdedeki paneller ise ayakkabının tamamı ıslatılmadan noktasal çalışılır.
- Kauçuk taban kenarı: önce sararmanın yerini sınayın: Topuk kenarı gibi göze az çarpan bir noktayı çözeltiyle silip tam kurumasını bekleyin. O nokta komşusundan belirgin biçimde açıldıysa sarılık yüzeydedir. Fark yoksa kauçuk kendi içinden sararmıştır ve ovmayı sürdürmek rengi açmaz, yüzeyi matlaştırır.
Yüzey ve kumaş uyarıları
- Hakiki deri, süet ve nubuk yüzeylerde Sincabım kullanılmaz. Bu bölgeler nemli bez ve kendi bakım ürünüyle temizlenir.
- Renkli ya da baskılı bağcık, astar ve şeritlerde görünmeyen bir noktada renk testi yapın. Test olumluysa bile bekletme süresini kısa tutun.
- Ayakkabıyı komple suya batırmayın. Taban yapıştırıcısı uzun süre suda kalınca gevşer ve taban kenarı açılabilir.
- 24 saatten uzun bekletme önerilmez. Bağcıkta bile uzun bekletme pamuk lifini yıpratır.
- Sincabım'ı klorlu çamaşır suyuyla ya da klor içeren bir temizleyiciyle bir arada kullanmayın, çünkü bu tahriş edici gaz açığa çıkarabilir. Klorlu ürün kullanıldıysa parça tamamen durulanıp kuruyana kadar Sincabım uygulanmaz. İkisi aynı kapta ya da arka arkaya ıslak yüzeyde kullanılmaz.
- Bekletme suyu 50-60 °C'de sıcaktır, elinizi daldırmayın. Bağcıkları çıkarmak için uzun bir kaşık kullanın ya da suyun ılımasını bekleyin.
- Parçanın üstünde yıkama etiketi varsa oradaki en yüksek sıcaklık tavandır, üstüne çıkmayın.
- Bebek eşyalarında uygulama sonrası bol durulama yapılmalıdır.
Adım adım uygulama
Testi görünmeyen bir noktada yapın
Su damlası, bükme ve kesit kontrolü için topuk arkası, dilin iç yüzü ya da bağcık deliğinin ağzı uygundur. Hakiki deride damlanın bıraktığı koyu iz kuruyunca kaybolur, ama bunu bütün yüze damlatarak öğrenmenin gereği yok. Testten sonra damlayı yumuşak bir bezle alın.
Ayakkabıyı tek malzeme saymayın, bölgeleri tek tek sınayın
Üst yüzey, dil, astar, iç taban, burun ile topuk takviyesi ve taban kenarı ayrı malzemeler olabilir; erkek modellerinde çoğu zaman öyledir. Etikette "hakiki deri" yazması hepsinin deri olduğunu göstermez. Testi en azından üst yüzeyde ve astarda ayrı ayrı tekrarlayın, sonucu bölge bölge aklınızda tutun.
İki testi üst üste getirin
Su damlası kaplamanın kalitesine göre yanıltabilir, desen tekrarı bazı derilerde gözden kaçar. İki test aynı yönü gösteriyorsa karar nettir. Çelişiyorlarsa o bölgeyi deri varsayın, çünkü deriye suni deri muamelesi yapmak tersinden daha çok zarar verir.
Malzeme sınırını ıslatmadan önce çizin
Karışık bir çiftte derinin nerede bitip tekstilin nerede başladığını gözle belirleyin. Dikiş hattı ve bağcık deliğinin çevresi hem en çok kir tutan yer hem de iki malzemenin buluştuğu yer, çözelti oradan deri tarafa yürür. Çalışırken ayakkabıyı yan yatırın ve bezi parmağınıza sarıp dar bir yüzeyle ilerleyin.
Kararsız kaldığınız çifti en temkinli yönteme göre ele alın
Sonuç net değilse çözeltiyle denemek yerine iyice sıkılmış nemli bezle silin ve hemen ardından kuru bezle nemi alın. Bu yol yavaştır ama geri dönülmez bir iz bırakmaz. Küçük bir bölgeyi silip kurumasını beklemek, bütün yüzü bir anda ıslatmaktan her zaman güvenli.
Sincabım nerede devreye girer?
Sincabım bu işte ayakkabının tamamına değil, yalnız tekstil ve kauçuk parçalarına uygulanır. Bağcık, kanvas panel, file bölge ve kauçuk taban kenarı bu kapsamda. Hakiki deri ve süet yüzeyler ürünün hariç tuttuğu malzemeler arasında olduğu için kapsam dışında kalıyor. Tozu doğrudan ayakkabının üstüne dökmeyin. Çözünmeyen taneler kumaşın üstünde toplanır ve o noktalar farklı açılır. Zamanla sararan kauçuk taban kenarında ise beklentiyi ölçülü tutmak gerekiyor, çünkü kauçuktaki sararma kumaştakinden inatçıdır.
Doz ve süre: Bağcık ve çıkarılabilir tekstil parçalar için 1 litre 50-60 °C suya 1 ölçek Sincabım, 30-60 dakika, ardından köpük gitmeyene kadar durulama. Bağcıklar ayakkabıdan ayrıldığı için burada yapıştırıcı kısıtı yoktur, su bu aralıkta tutulabilir. Ayakkabının gövdesindeki bez panellerde ve kauçuk taban kenarında aynı doz, ama su 40 °C civarında ılık ve bekleme 10-15 dakika; çözelti bu sıcaklıkta daha yavaş çalıştığı için işi süreyle telafi edin. Deri ve süet bölgelere uygulanmaz.
Ayrıntılı ölçü ve senaryo bilgisi için kullanım rehberini, yüzey sınırları içingüvenli kullanım sayfasını kontrol edin.
Sincabım'ı resmî mağazamızdan sipariş edin
Ürünü stoktan doğrudan bizden alın, siparişinizi hesabınızdan takip edin.
- Ücretsiz kargo
- Stoktan hızlı gönderim
- Güvenli ödeme
Diğer satış kanalları
Sincabım'ı Trendyol ve Hepsiburada mağazalarımızdan da alabilirsiniz. Güncel fiyat, kampanya ve teslimat seçenekleri ilgili pazar yerinde gösterilir.
Ne zaman kullanılmaz?
Hakiki deri, süet ve nubuk yüzeylerde kullanmayın. İpek ya da yün karışımlı astar ve süsleme taşıyan ayakkabılarda, renk testi olumsuz çıkan renkli bağcık ve şeritlerde, kaplaması çatlamış suni deri bölgelerde uygulamayın. Ürünün genel hariçleri burada da geçerli: deri, süet, alüminyum, bakır ve ahşap.
Renkli kumaşta neye dikkat edilir?
Renkli kumaşta önce görünmeyen küçük alanda test yapılır, etiket sıcaklığı aşılmaz ve uzun süreli bekletme yapılmaz.
Sık sorulan sorular
Etiketteki "hakiki deri" ifadesi tek bir malzemeyi tarif etmiyor. Postun en dış yüzeyi hiç zımparalanmadan işlenmişse (full grain) gözenek deseni düzensiz kalır ve dayanıklılık en yüksek buradadır. Yüzeyi zımparalanıp üstüne ince bir kat çekilen deri (top grain) daha düz ve daha tekdüze görünür. Bir de derinin alt katmanından üretilip yüzeyi tamamen kaplanan tür var; etikette yine "hakiki deri" yazabilir, ama davranışı suni deriye yakındır. Temizlik açısından üçü de aynı yere çıkar, çünkü oksijen bazlı toz bu yüzeylerin hiçbirinde kullanılmaz.
Tek bir cevap yok, çünkü "iyi" ölçüsü kullanıma göre değişiyor. Zımparalanmamış, en dış yüzeyi korunmuş deri (full grain) en dayanıklı olandır ve zamanla kendi patinasını yapar, ama beyaz renkte lekeyi de daha çabuk gösterir. Kaplamalı yüzeyler günlük kirde daha affedicidir, buna karşılık kaplama çatladığında altına inen kir çıkmaz. Beyazda bir etken daha var. Kaplamanın kendi rengi zamanla sararabilir ve o sararma temizlikle açılmaz, çünkü renk artık malzemenin içindedir. Haftada bir silinen ucuz bir çift, yılda bir hatırlanan pahalı bir çiftten daha beyaz kalır.
İkisi de sık öneriliyor ama ayakkabıda yeri yok. Yakma testi görünmeyen bir noktada bile kalıcı bir iz bırakır ve kaplamanın altındaki kumaş da yandığı için okuduğunuz sonuç karışıktır. Koklama testi ise fazla oynak: hakiki derinin kendine has bir kokusu vardır, ama iyi bir suni deriye de deri kokusu veriliyor ve kutusundan yeni çıkmış bir çiftte tutkal kokusu ikisini birden bastırır. Ayakkabıda iz bırakmadan çalışan testler su damlası, kesit ve desen kontrolü; karar bunlardan çıkar.
Derinin kendisinde kullanılmaz. Deri ve süet, ürünün hariç tuttuğu yüzeyler arasında. Aynı ayakkabının bez bağcıkları, kanvas panelleri ve kauçuk taban kenarı ise uygundur; o parçalar ayakkabıdan ayrılıp kendi başına ele alınır. Deri üst ve tekstil astar birleşimi erkek modellerinde sık görülür, adım adım akışı erkek beyaz deri ayakkabı temizliğinde bulabilirsiniz.
Bağcık pamuktur ve ayakkabının en çok elle tutulan parçasıdır. Ter, el yağı ve yoldan gelen toz dokusuna yerleşir, üstüne her yıkamada tam durulanamayan deterjan kalıntısı biner. Işıkta bakınca ortaya çıkan görüntü beyazdan çok mat bir açık gridir. Bağcığı ayakkabıdan çıkarıp ayrı bir kapta bekletmek çoğu çiftte tonu belirgin biçimde açar; doz ve süre yukarıdaki kullanım bölümünde duruyor. Asıl fark durulamada çıkıyor: çözünen kir sudan alınmazsa life geri yapışır ve bağcık ilk halinden farksız kurur, o yüzden köpük gitmeyene kadar durulayın ve gerekirse suyu iki kez değiştirin.
Deri ayakkabıyı makineye atmayın. Tambur içinde dönerken deri hem darbe alır hem uzun süre suda kalır, kuruyunca sertleşir ve kenarlarından çatlayabilir. Yapıştırıcı da aynı ölçüde yıpranır. Tamamı kanvas olan bir çift makinede yıkanacaksa bağcıklar çıkarılır, ayakkabı file torbaya konur ve düşük devirde çalışılır. Yine de elde noktasal temizlik daha güvenli, özellikle beyaz çiftlerde.