Masa Örtüsü Lekesi: Kısa Cevap
Masa örtüsündeki lekeyi çıkarmanın yolu örtünün malzemesine göre değişir. Muşamba, naylon ve şeffaf PVC örtüde yağ ve salça, birkaç damla bulaşık deterjanı katılmış ılık suyla silinerek çıkarılır ve örtü suya batırılmaz. Kumaş örtüde ise sıra belirleyicidir. Çay, meyve ve süt lekesini önce soğuk suyla durulayın, yağlı lekeyi sona bırakıp üzerine bulaşık deterjanı yedirin ve ılık suyla açın. Yağın gidip gitmediğini kumaş kuruduktan sonra kontrol edin, çünkü ıslak kumaşta yağ lekesi çoğu zaman seçilmez. Kurumuş ya da sararmış lekede oksijenli bekletmeye geçilir.
Muşambada salçadan geriye turuncu bir renk kaldıysa örtüyü birkaç saat güneşe serin. Bu rengin ne kadar gideceğini lekenin yaşından çok yüzeyin durumu belirler. Yeni ve parlak bir örtüde salça genellikle ilk silişte gelir. Matlaşmış, çizilmiş bir örtüde ise renk çiziklerin içine yerleşir ve tamamen gitmeyebilir.
Salça Plastiğe Neden Tutunur, Kumaş Örtüde Sıra Neden Önemlidir
Salçaya rengini veren likopen, domatesteki kırmızı-turuncu boyar maddedir ve suda değil yağda çözünür. PVC ve naylon gibi plastikler de yağı kolayca tutar. Plastik saklama kabına sinen domates renginin yıkamayla gitmemesinin nedeni budur. Bu yüzden muşambayı yalnız suyla silmek yetmez. Bulaşık deterjanı salçanın yağını çözer, renk de o yağla birlikte yüzeyden kalkar.
Yeni muşambanın yüzeyi düz ve parlaktır, rengin tutunacağı bir pürüz yoktur. Bıçak ve sert sünger yıllar içinde bu yüzeyi matlaştırır ve ince çizikler açar. Turuncu renk bir kez bu çiziklerin içine girdiğinde bez ona ulaşamaz. Ovmak da çözüm olmaz: rengi çıkarmadan yüzeyi biraz daha çizer ve bir sonraki salçaya yeni bir tutunma yeri açar.
Kumaş örtüde zorluk başka yerdedir. Tek bir öğün aynı örtüde çay, meyve suyu, zeytinyağı ve salçayı yan yana bırakabilir ve bu lekeler suyun sıcaklığına aynı tepkiyi vermez. Süt ve yumurta gibi proteinli lekeler sıcak suda, pişen yumurta akı gibi katılaşıp life tutunur. Çay ve kahvenin rengi de sıcak suda liflere daha sıkı yerleşebildiği için bu lekelere soğuk suyla başlanır. Çay lekesinde soğuk suyla başlamanın ayrıntısını ayrı yazımızda bulabilirsiniz. Yağ ise soğuk suda çözünmez. Sıralama buradan çıkar: önce soğuk suyla renkli ve proteinli lekeler, en son ılık su ve deterjanla yağ.
Muşamba ve Kumaş Örtüde Taze Leke ve Yağ Lekesi
Kumaş örtüde taze lekede en sık yapılan hata, örtüyü masadayken ovmaktır. Ovulan leke dokuma boyunca yayılır ve küçük bir damla geniş bir alana dönüşür. Muşambada ise beklemek için bir neden yoktur, çünkü salça plastiğin üstünde ne kadar kısa kalırsa turuncu renk yüzeye o kadar az geçer.
Kumaş örtüyü masadan kaldırıp lekeleri cinsine göre ayırın. Renkli ve proteinli lekeler soğuk suyla açılır, yağlı leke en sona kalır. Yağda sonucu değerlendirirken acele etmeyin. Yağ lekesi ıslak kumaşta çoğu zaman seçilmez ve kumaş kuruyunca yeniden belirir, bu yüzden kontrol kuru kumaşta yapılır.
Kurumuş ya da dolapta sararmış eski yağ lekesinde de ilk adım aynı deterjan uygulamasıdır. Kuru kumaşta leke hâlâ duruyorsa bu adımı bir kez tekrarlayın. Yine sonuç alamazsanız kumaş örtüyü oksijenli bekletmeye alın. Kumaşa işlemiş yağ lekesini nasıl çıkaracağınızı ayrı bir rehberde adım adım okuyabilirsiniz.
- Fazlasını Kaldırın: Katı kalıntıyı kaşık sırtıyla alın, yağı ve sıvıyı temiz bir bezle bastırarak çekin. Bezi lekenin üstünde sürtmeyin, çünkü sürtülen leke genişler.
- Muşambayı Hemen Silin: Ilık suya birkaç damla bulaşık deterjanı katın ve yağı, salçayı ya da yemek lekesini yumuşak bir bezle silin. Taze yağ henüz plastiğin yüzeyindedir ve deterjan onu oradan kolayca çözer. Ardından temiz, nemli bir bezle deterjan kalıntısını alın.
- Kumaşta Renkli ve Proteinli Lekeyi Soğuk Suyla Durulayın: Çay, kahve, meyve, süt ve yumurta lekesini kumaşın tersinden soğuk suyla durulayın. Tersten verilen su lekeyi dokunun içine itmez, geldiği yoldan dışarı taşır.
- Kumaşta Yağlı Lekeyi En Sona Bırakın: Zeytinyağı ve salçanın yağlı kısmına birkaç damla bulaşık deterjanı damlatın, parmak ucuyla yedirin ve ılık suyla durulayın. Soğuk su yağı çözmez, bunu ılık su ve deterjan birlikte yapar.
- Kumaş Örtüyü Havada Kurutup Kuru Hâlde Kontrol Edin: Örtüyü havada kurutun ve yağ lekesine kuru kumaşta bakın. Leke duruyorsa deterjan adımını tekrarlayın. Örtüyü kurutma makinesine vermeyin, çünkü ısı kalan yağı kumaşa yerleştirir.
Muşambada Kurumuş Salça ve Kalan Turuncu Renk
Kurumuş salçanın kabuğu deterjanlı suda yumuşar ve kalkar. Asıl sorun kabuğun altında kalabilecek turuncu renktir, çünkü bu renk plastiğe geçmiş olabilir. Silmenin çıkaramadığı rengi güneş ışığı soldurabilir: likopen ışıkta parçalanan bir boyar maddedir. Plastik saklama kaplarındaki domates renginin güneşte açılması da aynı nedene dayanır.
Güneşin örtüye de bir bedeli vardır. PVC örtü uzun süre güneşte kalırsa sertleşip çatlayabilir, şeffaf örtü ayrıca sararabilir. Bu yüzden güneşlemeyi bir leke için bir ya da iki kez uygulayın ve düzenli bir bakım adımına çevirmeyin.
İkinci güneşlemeden sonra turuncu renkte hiçbir değişiklik görmüyorsanız durun. İki deneme sınırı bir ölçümden gelmiyor, yöntemin çalışma biçiminden çıkarılmış bir karar. Işığa iki kez hiç tepki vermeyen renk büyük olasılıkla çiziklerin içine yerleşmiştir. Bu noktada ovmaya devam etmek rengi çıkarmaz, yalnız yüzeyi daha çok çizer.
- Kabuğu Islatarak Yumuşatın: Ilık deterjanlı suya batırdığınız bezi kurumuş salçanın üstüne koyun ve birkaç dakika bekleyin. Kabuk yumuşayınca yumuşak bezle silin. Tırnakla ya da bıçakla kazımayın, çünkü açılan çizik bir sonraki lekenin rengini tutar.
- Kuru Bezle Kurulayın: Örtüyü hemen kuru bir bezle kurulayın. Sert suyun olduğu yerlerde şeffaf örtüde kendi kendine kuruyan su damlası kireçten beyaz bir halka bırakabilir ve kalan turuncuyu görmeyi zorlaştırır.
- Kalan Turuncuyu Güneşe Çıkarın: Örtüyü lekeli yüzü güneşe bakacak şekilde birkaç saat serin. Şeffaf örtü güneşte sararabildiği için bu süreyi kısa tutun.
Yüzey ve Kumaş Uyarıları
- Muşamba ve şeffaf örtüde aşındırıcı sünger, ovma teli ya da krem temizleyici kullanmayın. Çizilen yüzey bir sonraki salçanın rengini daha çok tutar.
- Aseton, tiner gibi çözücüler naylon ve PVC örtüyü yumuşatıp bulandırabilir ve lekenin yerinde kalıcı mat bir alan bırakabilir.
- PVC ısıyla yumuşar, bu yüzden muşambanın üstüne sıcak tencereyi altlıksız koymayın.
- Leke tam çıkmadan kumaş örtüyü ütülemeyin ve kurutma makinesine vermeyin.
- Örtüyü 50-60 °C'lik bekletme suyuna batırıp çevirirken eldiven takın, bu sıcaklıktaki su cildi yakabilir.
- Sincabım çözünürken gaz çıkardığı için kapalı kapta basınç birikir. Bekletme kabının ağzını açık bırakın.
- Sincabım'ı çamaşır suyuyla ya da klorlu başka bir ürünle aynı suda veya art arda kullanmayın.
- İpek, yün, deri, nubuk, alüminyum, bakır ve ahşap yüzeylerde kullanılmaz.
- Renkli veya baskılı kumaşlarda önce görünmeyen küçük alanda renk testi yapılmalıdır.
- Renkli kumaşlarda uzun süre bekletme yapılmamalıdır.
- 24 saatten uzun bekletme tavsiye edilmez.
- Bebek eşyalarında uygulama sonrası bol durulama yapılmalıdır.
Adım Adım Uygulama: Masa Örtüsü Lekesi Nasıl Çıkar? Kumaş ve Muşamba Örtüde Yağ ve Salça Lekesi
Etiketi Okuyun
Ağartıcı üçgeninin üstü çarpıyla çiziliyse ya da etiket yalnız kuru temizleme diyorsa kumaş örtüyü bekletmeyin. Leğen simgesindeki sayı bekletme suyunun da üst sınırıdır.
Sincabım Nerede Devreye Girer?
Sincabım suda çözündüğünde aktif oksijen açığa çıkarır. Bu oksijen lifin arasındaki çay, meyve ve salça lekesinin renkli kalıntısını oksitler, oksitlenen kalıntı da yıkamada kumaştan ayrılır. Bu nedenle Sincabım kumaş örtüde, en çok da beyaz pamuklu sofra takımındaki kurumuş ya da sararmış lekede kullanılır.
50-60 °C aralığı ve 30-60 dakikalık bekletme, oksijen bazlı ürünlerin tekstildeki bilinen çalışma aralığına dayanır. Masa örtüsü için bu değerleri ayrıca ölçmedik. Oksijenin lifin arasındaki lekeye ulaşması zaman ister. Kaynar suda ise oksijenin büyük kısmı lekeyle buluşmadan harcanır, bu yüzden suyu kaynatmanın faydası yoktur. Etiket daha düşük bir derece gösteriyorsa o dereceye uyun ve tepkimenin yavaşlayacağını, sonucun zayıf kalabileceğini hesaba katın.
Naylon, PVC ve şeffaf muşamba örtüde Sincabım'ı önermiyoruz. Bu örtülerde leke plastiğin üstündedir ve oksijenin lekeye ulaşmak için içine işleyeceği bir dokuma yoktur. Sert yüzeyde Sincabım'ı paslanmaz çelik, cam, seramik ve porselen üzerinde uyguladık. PVC bu yüzeyler arasında değildir ve sıcak suda şeklini kaybeder.
Doz ve süre: 1 litre suya 1 ölçek Sincabım. Beyaz pamuklu örtüde etiket izin veriyorsa 50-60 °C'de 30-60 dakika. Süt ve yumurta lekesinde su 40 °C civarında tutulur.
Ayrıntılı ölçü ve senaryo bilgisi için kullanım rehberini, yüzey sınırları içingüvenli kullanım sayfasını kontrol edin.
Sincabım'ı Resmî Mağazamızdan Sipariş Edin
Ürünü stoktan doğrudan bizden alın, siparişinizi hesabınızdan takip edin.
- 800 ₺ üzeri sepette 100 ₺ indirim
- Ücretsiz kargo
- Stoktan hızlı gönderim
- Güvenli ödeme
Diğer satış kanalları
Sincabım'ı Trendyol ve Hepsiburada mağazalarımızdan da alabilirsiniz. Güncel fiyat, kampanya ve teslimat seçenekleri ilgili pazar yerinde gösterilir.
Ne Zaman Kullanılmaz?
Naylon, PVC ve şeffaf muşamba örtüde Sincabım bekletmesi uygulanmaz. Bu örtülerdeki leke birkaç damla bulaşık deterjanı katılmış ılık suyla yumuşak bir bezle silinir, deterjan kalıntısı da ardından nemli bir bezle alınır. Ağartıcı simgesinin üstü çarpıyla çizili ya da etiketi yalnız kuru temizleme diyen kumaş örtüyü bekletmeyin, kuru temizlemeye verin. İpek, yün, deri, nubuk, alüminyum, bakır ve ahşap yüzeylerde kullanılmaz.
Renkli Kumaşta Neye Dikkat Edilir?
Renkli kumaşta önce görünmeyen küçük alanda test yapılır, etiket sıcaklığı aşılmaz ve uzun süreli bekletme yapılmaz.
Sık Sorulan Sorular
Günlük temizlikte örtüyü deterjanlı ılık suyla yumuşak bir bezle silin ve hemen kuru bir bezle kurulayın. Kendi kendine kuruyan damla, sert suyun olduğu yerlerde beyaz bir kireç halkası bırakabilir. Şeffaf örtüdeki matlık ise çoğu zaman yıllar içinde biriken ince çiziklerden gelir ve silmeyle geri dönmez. Aşındırıcı sünger kullanmamak yeni çiziklerin, sıcak tabağı ve tencereyi altlıkla koymak da ısı izlerinin önüne geçer.
Kumaş örtüde sarı leke çoğunlukla yıkamada tam çıkmamış yağ ya da yemek kalıntısının dolapta beklerken sararmasıdır. Ütü ya da kurutucuyla ısı görmüş eski leke de sararır. Beyaz pamuklu örtüde bu sarılığa da oksijenli bekletme uygulanabilir. Naylon ya da şeffaf örtünün kendisi sarardıysa durum farklıdır: bu bir leke değil, plastiğin güneş ve ısıyla yaşlanmasıdır ve temizlikle geri dönmez.
Önce lekenin ütü ya da kurutma makinesiyle ısı görüp görmediğini düşünün, çünkü sonucu en çok bu belirler. Isı görmemiş lekede soğuk durulama ve oksijenli bekletmeyle ikinci bir deneme yapmaya değer. Isı görmüş lekede sonuç zayıf kalabilir. İki bekletmeden sonra kuru kumaşta tonda değişiklik yoksa durun ve örtüyü yeni bekletmelere sokmayın.
Etiketinde yıkanabilir yazmıyorsa yıkamayın. PVC sıcak suda ve kurutucuda şeklini kaybeder, kenarları kıvrılır ve matlaşan yüzey daha çok leke tutar. Altı kumaş astarlı bazı örtüler soğuk ve kısa programa uygundur, ama hangisinin uygun olduğunu yalnız etiket söyler.