Oksijen Bazlı Leke Çıkarıcı Nerelerde Kullanılmaz?

Lekenin veya yüzeyin zorlaşma nedeni

Bir ürünün nerede çalışmadığını bilmek, nerede çalıştığını bilmek kadar değerlidir. "Her şeye iyi gelir" cümlesi kulağa hoş gelir ama pratikte insanlara saatler kaybettirir. Yanlış leke türüne yanlış ürünle üç tur uğraşmak, üstelik sonunda kumaşı yıpratmak, doğru yöntemi baştan bilmekten çok daha pahalıdır. Bu sayfa iki katmanda sınır çizer, her yasağın nedenini tek cümlede söyler ve alternatifin hangi yönde olduğunu belirtir. Ürünün nasıl çalıştığını oksijen bazlı leke çıkarıcı nedir sayfasında, uygun yüzeylerde doğru dozu ve süreyi toz leke çıkarıcının kullanımı sayfasında bulabilirsiniz. Sınırın en sık karıştırıldığı iki alan ayakkabı ve banyodur. Aynı çift ayakkabının kumaş kısmı uygunken deri ve süet kısmı değildir; bu ayrımı ayakkabı lekesi rehberinde malzemeye göre yaptık. Banyoda ise sırlı fayans uygundur ama derz arası, doğal taş ve kireç birbirinden farklı davranır; onu da fayans ve yüzey rehberinde anlattık.

Hangi yüzeylerde kullanılmaz ve neden?

Birinci katman malzemedir. Aşağıdaki yüzeylerin her biri farklı bir nedenden dolayı kapsam dışıdır; yasak ezberlemek yerine nedenini bilmek benzer durumlarda da doğru kararı vermenizi sağlar.

1. İpek ve yün: İkisi de hayvansal liftir ve yapıları bu tür işleme dayanmaz: yünde lif zayıflar, sertleşir ve sararır; ipek parlaklığını kaybedip matlaşır.
2. Deri, süet ve nubuk: Bu yüzeyler gözeneklidir ve doğal yağ dengesiyle ayakta durur; bu tür ıslak temizlik karışımı o yağı alır, kalıcı iz ve sertleşme bırakır.
3. Alüminyum ve bakır: Bu metaller bu tür ıslak temizlik karışımıyla temasta yüzeyden tepkimeye girer; alüminyum kararır, bakır matlaşır ve eski görünümüne dönmez.
4. Ahşap: Ahşabın lifi suyla kabarır ve yüzeydeki vernik ile renk katmanı zarar görür; kuruduğunda pürüz ve leke izi kalır.
5. Mermer ve doğal taş: Mermer ve traverten gözeneklidir, sıvıyı içine çeker; granit daha dayanıklı olsa da her ikisinde de yüzeydeki cila, koruyucu emdirme ve reçine dolgular ıslak temizlik ürünlerinden zarar görebilir, parlak yüzey matlaşır. Doğal taşta taşa özel, nötr (ne asidik ne bazik) ürünler kullanılır.
6. Özel apreli ve kaplamalı kumaşlar: Ütü istemeyen "non-iron" apreli, su itici kaplamalı ve etiketi yalnızca kuru temizleme diyen kumaşlar bu gruptadır. Fabrikada verilen o bitim katı suyla ve karışımla temasta bozulur, kumaş özelliğini kaybeder.
7. Kaplamalı yüzeyler: Yapışmaz tava kaplaması, boyalı mobilya yüzeyi ve özel kaplamalı mutfak eşyalarında kaplama zarar görebilir; üretici talimatı bu tür yüzeylerde her zaman esastır.

Hangi leke türlerinde çalışmaz?

İkinci katman çoğu rehberin atladığı yerdir. Yüzey tamamen uygun olsa bile bazı lekeler bu kimyanın işi değildir. Oksijen bazlı ürün organik ve renkli lekelerde çalışır: çay, kahve, meyve, çimen, ter sararması, yemek ve küf gibi. Aşağıdakiler farklı bir kimyanın konusudur ve doğru aracı bilmek denemeyle kaybedilecek zamanı kazandırır.

1. Kireç ve su lekesi: Mineral bir birikintidir, organik değildir; asit bazlı ürünler, örneğin sirke esaslı çözümler işe yarar.
2. Pas: Metal oksittir ve oksitleyici bir ürünle açılmaz; pas için özel asit bazlı sökücüler gerekir.
3. Mürekkep, kalıcı boya ve oje: Bu lekeler çözücü ister; suda çözünen bir karışım renk maddesini kavramaz, çoğu zaman yalnızca yayar.
4. Silikon ve mum: Yüzeyde fiziksel bir tabaka oluşturur; önce mekanik olarak kazınması ya da ısıyla emdirilmesi gerekir, kimyasal çözünme burada işe yaramaz.
5. Malzeme yaşlanması: Yıllanmış plastik, akrilik ve beyaz eşya yüzeylerindeki sararma bir leke değildir, malzemenin kendisinin değişmesidir; sıradan bir leke çıkarıcı bunu geri almaz.

Yüzey ve kumaş uyarıları

• Renkli ve baskılı kumaşta görünmeyen bir noktada renk testi yapılmadan kullanılmaz.
• Bekletme süresi 24 saati aşmamalıdır; daha uzun temas fayda getirmez, kumaşı yıpratır.
• Toz ürün doğrudan kumaşın üzerine dökülmez; önce suda tamamen çözünür.
• Bebek eşyalarında uygulama sonrası bol suyla durulama yapılır.
• Farklı temizlik ürünleri, özellikle asit ve oksijen bazlı olanlar, aynı anda karıştırılmaz.
• Şüpheye düşülen her yüzey ve kumaşta üretici talimatı esastır.
• İpek, yün, deri, nubuk, alüminyum, bakır ve ahşap yüzeylerde kullanılmaz.
• Renkli veya baskılı kumaşlarda önce görünmeyen küçük alanda renk testi yapılmalıdır.
• Renkli kumaşlarda uzun süre bekletme yapılmamalıdır.
• 24 saatten uzun bekletme tavsiye edilmez.
• Bebek eşyalarında uygulama sonrası bol durulama yapılmalıdır.

Adım adım uygulama

1. 1

   Önce malzemeyi tanımlayın

   Kumaş mı, metal mi, ahşap mı, doğal taş mı, kaplamalı bir yüzey mi? Kapsam dışı malzemeleri baştan eleyin.

2. 2

   Etiketi ve üretici talimatını okuyun

   Yalnızca kuru temizleme, apreli ya da özel kaplama uyarısı varsa devam etmeyin.

3. 3

   Lekenin türünü belirleyin

   Organik ve renkli bir leke mi (çay, kahve, meyve, çimen, ter, küf), yoksa mineral, metal ya da çözücü isteyen bir leke mi?

4. 4

   Uyumsuzsa doğru aracı seçin

   Kireç ve pasta asit bazlı, mürekkep ve ojede çözücü esaslı ürüne geçin. Zorlamak sonucu değiştirmez, yüzeyi yıpratır.

5. 5

   Uygunsa renk testi yapın

   Renkli ve baskılı kumaşlarda görünmeyen bir noktada kısa test yapıp kuruduktan sonra değerlendirin.

6. 6

   Süre ve durulama sınırlarına uyun

   Bekletmeyi 24 saati aşmadan tamamlayın ve uygulama sonrası kalıntı bırakmadan durulayın.

Ne zaman kullanılmaz?

İpek, yün, deri, süet ve nubuk, alüminyum, bakır, ahşap, mermer ve doğal taş, özel kaplamalı yüzeyler ile yalnızca kuru temizleme ve apre gerektiren kumaşlarda kullanmayın. Kireç, pas, mürekkep, kalıcı boya, oje, silikon ve mum lekelerinde ise yüzey uygun olsa bile bu ürün doğru araç değildir.

Sık sorulan sorular

İlgili rehberler